Wismar in één dag: van UNESCO-erfgoed tot visleer

Eeuwenoude historie met een Zweeds randje

Wismar ontstond in de dertiende eeuw en groeide snel uit tot een belangrijke Hanzestad. De ligging aan de Oostzee bracht grote rijkdom. Handelaren lieten de mooiste huizen bouwen in de binnenstad. Liefst 130 brouwerijen draaiden hier ooit op volle toeren. Het bier uit Wismar ging op transport naar heel Noord-Europa.

Na de Dertigjarige Oorlog in de zeventiende eeuw veranderde er veel. Wismar kwam in handen van Zweden. Bijna twee eeuwen lang bleef de stad onder Zweeds bestuur. Die periode laat diepe sporen achter. Nog altijd voel je die Noordelijke band. Elk jaar viert de stad deze historie tijdens het kleurrijke Zwedenfestival. Zweedse vlaggen wapperen dan in de straten en historische parades brengen de oude tijd weer even tot leven.

Met gids Andrea op stap door Wismar

Onze ontdekkingstocht van Wismar begint bij het water. Gids Andrea wacht ons op bij de oude haven. Ze wijst meteen naar de versierde kramen en podia die opgebouwd worden. Morgen begint het jaarlijkse Havenfeest, een van de grootste feesten van de regio. Andrea vertelt vol passie over de oorsprong van de haven. De houthandel is van oudsher van levensbelang voor Wismar. Schepen vol stammen kwamen vanuit de Baltische staten deze kant op.

We wandelen langs de kade en stoppen bij het Baumhaus. Dit barokke gebouw diende vroeger als tolpoort en onderkomen voor de havenmeester. Bij gevaar werd de havenmonding afgesloten met een dikke boomstam. Vlakbij zien we indrukwekkende oude pakhuizen met hun kenmerkende tuitgevels. We lopen onder de massieve Havenpoort door. Deze stenen stadspoort stamt uit de vijftiende eeuw en vormt de toegang tot de middeleeuwse binnenstad.

Drie giganten van baksteengotiek

Eenmaal binnen de oude stadsmuren vallen de enorme kerken meteen op. Ze zijn gebouwd in de stijl van de Noord-Duitse baksteengotiek.

Sint-Nicolaaskerk

Als eerste bezoeken we de Sint-Nicolaaskerk. Deze kerk is gebouwd voor zeelieden en vissers. Het schip is immens hoog en het interieur staat boordevol met kunstschatten.

Andrea neemt ons mee naar een kapel aan de zijkant van het koor. Daar staat een bijzonder kunstwerk een beetje weggestopt. Het is het beroemde Altaar van de Sint-Joriskerk. Het staat hier op een bijzondere plek, wat weggemoffeld. De Sint-Joriskerk raakte in de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd door bombardementen. Om het kostbare altaar te redden, verhuisde het naar de Sint-Nicolaaskerk. Omdat de Sint-Joriskerk geen kerkelijke functie meer heeft, staat het nog steeds in deze kerk.

Eenzame toren

Vervolgens wandelen we naar de Mariakerk. Hier ervaren we een heel ander gevoel. Van de oorspronkelijke kerk staat alleen de 80 meter hoge toren nog overeind. Het kerkgebouw zelf overleefde de bombardementen in 1945 nauwelijks. In de jaren vijftig blies het toenmalige stadsbestuur de ruïne definitief op, tot grote onvrede van de bevolking. Het puin van de opgeblazen kerk diende vervolgens als bouwmateriaal voor andere bouwprojecten in de stad.

De kale toren bleef staan als baken voor schepen op de Oostzee. Tegenwoordig dient het terrein rondom de toren als herdenkingsplek. De afmetingen van de oorspronkelijke kerk kunnen we op het plein goed zien. Overal staan kleine muurtjes en restanten van de immense pilaren. Op diverse borden lezen we meer over de historie van de kerk.

Uitzicht vanaf de Sint-Joriskerk

Tot slot komen we bij de Sint-Joriskerk. Deze kathedraal lag er decennialang als een ruïne bij. Na de Duitse hereniging startte een grote restauratie. Het gebouw is nu weer volledig hersteld, maar de functie als kerk heeft het niet meer. De kerk wordt nu vooral gebruikt voor culturele evenementen. En er is een modern uitkijkplatform gemaakt. Dat willen we natuurlijk zien om vooral van het uitzicht te genieten. We stappen snel in de glazen lift die ons naar boven brengt. Daar waait een frisse wind, de lucht is grijs en er valt af en toe een druppel regen. Toch is het uitzicht over de rode daken van de binnenstad, de haven en de glinsterende Oostzee fraai.

Sfeervolle straten en rijke kooplieden

We dalen af en vervolgen onze wandeling over de Frische Grube. Dit is een van de oudste straten van Wismar. Het water van de gracht stroomt idyllisch langs kleurrijke huizen en kleine bruggen. We genieten van de rust in dit straatje.

Op de hoek met de Schweinebrücke ontdekken we een opvallend gebouw. Het Schabbelhaus trekt meteen de aandacht met zijn sierlijke renaissancegevel. Het pand kent een bijzondere oorsprong. Een rijke burgemeester liet het bouwen nadat hij trouwde met een nog rijkere vrouw met waardevolle bierrechten. Tegenwoordig zit het stadsmuseum in het pand. Hier ontdek je verhalen over de Hanze, de Zweedse tijd en het dagelijks leven in Wismar.

Het imposante marktplein van Wismar

Na een paar minuten lopen staan we op de Markt. Dit is een van de grootste marktpleinen van Noord-Europa. Het plein meet maar liefst 100 bij 100 meter. Onze ogen gaan meteen naar de bezienswaardigheden rondom het plein. Aan de noordzijde staat het neoclassicistische stadhuis. Het stadhuis is opgetrokken in de klassieke stijl met strakke, witte pilaren. Dit vormt een mooi contrast met de roodgebakken bakstenen in de rest van de stad.

Midden op het marktplein valt de Wismarer Wasserkunst meteen op. Dit twaalfhoekige paviljoen met haar koperen kap werd rond 1600 gebouwd in Nederlandse renaissancestijl. Eeuwenlang voorzag dit pompstation de stad van schoon drinkwater via houten pijpleidingen.

Schuin tegenover het stadhuis staat het huis Alter Schwede uit 1380. Dit is het oudste burgerhuis van Wismar. De imposante trapgevel van rode baksteen is een schoolvoorbeeld van de laatgotische bouwstijl. Aan de gevel zien we twee gebeeldhouwde hoofden, de zogeheten Schwedenköpfe. Deze beelden herinneren aan de Zweedse periode van de stad.

Lunchen in historische sferen

We hebben trek gekregen. Gelukkig hoeven we daarvoor niet ver te lopen. In het gebouw Alter Schwede huist nu een restaurant met dezelfde naam. Eten in een van de oudste gebouwen van de stad maakt de beleving van het middeleeuwse Wismar compleet. Binnen hangen Zweedse wapenschilden en zware houten balken aan het plafond. We bestellen een stevige streekmaaltijd met verse vis uit de Oostzee. Het eten smaakt heerlijk in deze historische setting.

Met een gevulde maag lopen we door naar het Fürstenhof. Dit voormalige hertogelijke paleis laat weer een heel andere architectuur zien. De gevel is rijk versierd met terracotta reliëfs uit de Italiaanse renaissance. Tegenwoordig huist het kantongerecht in dit pand.

Pionier in de Krämerstraße

We duiken de Krämerstraße in, een levendige winkelstraat vol klinkers en boetieks. Blikvanger in deze straat is het voormalige vlaggenschip van het warenhuis Karstadt. Het pand telt vier verdiepingen en heeft een prachtige Art Nouveau-gevel. Rudolph Karstadt begon hier in 1881 zijn allereerste winkel. Hij verkocht stoffen, manufacturen en snoep met slechts één werknemer. Klanten moesten bij hem direct contant betalen, dat was uniek in die tijd. Met deze aanpak legde hij de basis voor zijn latere warenhuisimperium. Later raakte het in verval, net als veel andere warenhuisketens. Enkele jaren geleden ging Karstadt failliet.

Duurzame kunst van visleer

Iets verderop in de Krämerstraße stappen we binnen bij de Fischleder Store. Hier ontmoeten we goudsmid en ontwerper Ramona Stelzer. Zodra we haar werkplaats en winkel ingaan, zien we overal kleurrijke stalen materiaal liggen. Ramona maakt handgemaakte sieraden zoals ringen, kettingen en manchetknopen. Ook ontwerpt ze accessoires als tassen en portemonnees.

Het bijzondere materiaal waarmee ze haar producten maakt, is visleer. Ze gebruikt hiervoor de huid van zalm, kabeljauw, baars en rog. Dit zijn bijproducten van de visindustrie die anders weggegooid zouden worden. Ramona laat ons het materiaal voelen. Het voelt verrassend soepel, sterk maar ook zacht aan. Elke leersoort heeft een eigen structuur. Door de verschillende schubbenpatronen krijgt ieder object een unieke uitstraling. Dit is creativiteit en duurzaamheid op topniveau. Daarvoor moet je wel bereid zijn diep in de buidel te tasten: de producten zijn zeker niet goedkoop.

phanTECHNIKUM in Wismar

We sluiten onze dag af aan de rand van de stad. Op een voormalig kazerneterrein bezoeken we het phanTECHNIKUM. Dit is het Technisch Landesmuseum van de regio. Het museum vormt een mix tussen een serieus museum en een interactief Science Center. Daarom luidt het motto van het museum niet voor niets: techniek om aan te raken.

Het museum is opgebouwd rond de vier elementen: vuur, water, lucht en aarde. Elk gedeelte belicht de rijke industriële en maritieme geschiedenis van de regio. We beginnen bij het element lucht. Daar staat een felrode replica van de beroemde Fokker-driedekker uit de Eerste Wereldoorlog. Het toestel werd gebouwd door de Nederlandse vliegtuigbouwer. Maar het diende als de “Rode Baron” voor de Duitse Luftwaffe. Ook zien we vroege zweefvliegtuigen en experimentele toestellen.

Bij het onderdeel water duiken we in de scheepsbouw. We staan stil bij de originele dieselmotor van het beroemde zeilschip Gorch Fock uit 1958. Het reusachtige blok maakt indruk. Overal in de hallen mag je op knoppen drukken, hendels overhalen en proefjes doen. Het is een leuke plek om te zien hoe innovatie en techniek de regio gevormd hebben.

Veelzijdig Wismar

Wismar heeft ons verrast. Binnen één dag wandel je van middeleeuwse kerken naar eigentijdse ontwerpers. De combinatie van de rijke Hanzegeschiedenis, het Zweedse verleden en moderne initiatieven maakt de stad uniek. Wismar bewijst hoe veelzijdig de Duitse Oostzeekust is. Wismar is een bezoek meer dan waard!

We bezochten Wismar in Mecklenburg-Vorpommern op uitnodiging van het Duits Verkeersbureau en Mecklenburg-Vorpommern Toerisme. De blog hebben we onafhankelijk en objectief geschreven op basis van eigen indrukken. 

Dit interesseert je wellicht ook

• • • Rondreis langs verrassende steden in Mecklenburg-Vorpommern
    • Rostock en Warnemünde: Hanzestad & strand 
    • De Oranjeroute, koninklijk lint door Duitsland
    • Op ontdekkingstocht in Berlijn
    • Hanzestad Hamburg
    • Lübeck, ooit de belangrijkste Hanzestad
    • De Duits-Deense grensregio in Sleeswijk-Holstein
    • Het Staatliches Museum in Schwerin is heropend